الشيخ السبحاني

53

عقايد اسلامى (در پرتو قرآن، حديث و عقل) ( فارسى)

« الكسيس كارل » مىگويد : احساس عرفانى ، جنبشى است كه از اعماق ما سرچشمه گرفته است و يك غريزهء اصيل است . انسان همانطور كه به آب نيازمند است به خدا نيز محتاج است . « ويل‌دورانت » مىگويد : ايمان ، امرى طبيعى است و مستقيماً زادهء نيازمندى هاى غريزه و احساسات ماست . « پول كلارنس ابرسوله » مىگويد : اين كه بشر در ماوراى فهم و ادراك خود لزوم وجود صانع را درك مىكند ، دليل بزرگ بر وجود خداوند است . مجموع اين بيانات نشان مىدهد كه در روح انسان غير از ابعاد سه گانهء معروف ، يك بعد ديگر به نام « حس مذهبى » و حس خداخواهى و خداجويى و توجه به خدا هست و تمام افراد بشر به مقتضاى فطرت خود ، خواه ناخواه ، به‌سوى آن كشيده مىشوند . از آن جا كه اين توجه يك امر غريزى و فطرى است ، عاملى جز نهاد انسان و فطرت اصيل انسانى ندارد و هر نوع جذبه و كشش به معنويات ، ميوه و ثمرهء آن است و مولود استدلال‌هاى فلسفى نيست . خداشناسى از راه فطرت در قرآن و روايات اين راز بزرگ سرشت انسانى كه دانشمندان و بزرگان علم و دانش ، پرده از آن برداشته‌اند يكى از حقايق ارزندهء قرآن است كه چهارده قرن پيش به وسيلهء پيامبراكرم صلى الله عليه و آله بيان شده است . قرآن كريم مىفرمايد : « فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِى فَطَرَ النّاسَ عَلَيْها لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذ لِكَ الدِّينُ القَيِّمُ وَلكِنَّ أَكْثَرَ النّاسِ لايَعْلَمُونَ » ؛ « 1 »

--> ( 1 ) . رعد ( 13 ) آيهء 28 .